Jest tam mowa o „zadziwiającym kostiumie” tancerki, ale niestety nie ma zdjęć. Dla zainteresowanych – zadziwiające kostiumy wyglądają tak

Nigdy wcześniej nie spotkałam się z tak dobrze zrobionym filmem instruktażowym do bharatanatyam. Oczywiście pogrzebałam, czy nie ma takich filmików więcej. I co znalazłam? To jest demo nowej strony z materiałami o bharata: http://www.dancingforthegods.org/. Uważam, że naprawdę jest to warte polecenia miejsce.

Krótka charakterystyka strony:

• Strona jest wyłącznie po angielsku
• Dostęp do materiałów jest możliwy dopiero po rejestracji, ale
• Rejestracja jest darmowa. :-D Autorzy strony zachęcają do wspomożenia ich finansowo, ale nie zmuszają. Miło z ich strony.
• W serwisie jest forum dyskusyjne, ale niestety martwe. No, może to tylko przejściowe, bo istnieje ono dopiero od czerwca.
• Cały kurs jest we flashu. Prawdę mówiąc ogólnie nie lubię takich stron, ale w tym przypadku narzędzie zostało wykorzystane w świetny sposób i nie powstał przerost formy nad treścią.
• W kursie znajdują się materiały m.in. o historii tańca, podstawowych technikach itd. Jest tego tyle, że jeszcze nie przejrzałam wszystkiego.
• Na razie jedyny brak, jaki zauważyłam, to to, że pokazane jest tylko po jednym adavu z każdej grupy.
• Za to jest dział „fun and games”. ;-)
• Poza tym jest część pt. „Are you a teacher?”, w której zebrane są rady jak wykorzystać materiały ze strony dla urozmaicenia lekcji dla różnych grup wiekowych. IMHO ciekawe też do ćwiczenia samemu.
• Serwis jest oznaczony jako beta, więc pewnie będzie się dalej rozwijać.

Odnośnik do Dancing For the Gods już wędruje do sekcji „linki”. ;-)

Żeby dokonać tych cudów nie ma innego wyjścia tylko trzeba mieć rytm w sobie. Trzeba sobie w głowie powtarzać te wszystkie „ta ki ta ta ka di mi” itp.. A muzyka rozprasza…

Oj, trudne to, ale trza się będzie nauczyć. Na razie próbuję sobie to robić na sucho, bez tańczenia. Nie zgubić rytmu tańca słuchając muzyki. Fajne ćwiczenie, bo przynajmniej sąsiadom nie przeszkadza. ;-)

PS. Budzą się demony mojego dzieciństwa. Liczenie przy grze na pianinie. Jak ja tego nie lubiłam… Już tylko metronom był gorszy.

Taal przeszedł dalej, gratulacje! :)
A mnie najbardziej zadziwiła reakcja jurorów. Zwrócili uwagę na elementy charakterystyczne właśnie dla tego tańca – ruchu głową i mimikę. Niesamowite…

Nie będę tu dywagować nad jej talentem aktorskim bądź jego brakiem, bo na tym się w ogóle nie znam. Co do samego tańca, to oceńcie sami – wybrałam 10 najlepszych, moim zdaniem, jej teledysków. Zestawienie i kolejność są oczywiście całkowicie subiektywne, ale chętnie podyskutuję na jego temat. No to do rzeczy:

10. Iruvar (1997) – Ayirathil Naan Oruvan
Film tamilski – debiut Ash. Nie, nie wybrałam go ze względu na owieczki…

9. Guru (2007) – Tere Bina

Razem z mężem:

8. Devdas (2002) – Silsila Ye Chaahat Ka

Ash i jej światełko:

7. Kandukondain Kandukondain (2000) – Kannamoochi

Bride and Prejudice to nie jedyna adaptacja Jane Austen z Aishwaryą. Kandukondain Kandukondain to kollywoodzka wersja Rozważnej i romantycznej. A Ash wyjątkowo tańczy z pewnymi elementami bharatanatyam. No bo jakże by inaczej na południu…

6. Dhoom2 (2006)- Crazy Kiya Re

Dla odmiany trochę lateksowego bollywoodu:

5. Umrao Jaan (2006) – Pooch Rahe Hai

W tym miejscu najchętniej wstawiłabym wszystkie teledyski z Umrao Jaan, bo to film, w którym wyjątkowo wykorzystano walory Aishwaryi. Ale, że jej taniec w nich jest właściwie w jednym stylu, więc zdecydowałam się na jeden z nich:

4. Guru (2007) – Barso Re

Jeszcze jeden teledysk z Guru. Tym razem solo:

3. Hum Dil De Chuke Sanam (1999) – Nimbooda

2. Bounty aur Babli (2005) – Kajra Re
Wysokie miejsce za tę nutkę autoironii:

1. Devdas (2002) – Dola Re Dola
I na koniec niezapomniany duet z Maduri Dixit:

To co mnie ujęło w tym pokazie, to podejście do europejskiego widza. Zostaliśmy wprowadzeni przez nią zarówno w historię oraz istotę kataku jak i wyjaśniała nam symbolikę i wykorzystywane techniki dla każdej z kolejnych choreografii. Dzięki temu większość widzów nie siedziała jak na tureckim kazaniu.

Co do samego tańca – Uma Sharma jest doświadczoną tancerką, a więc ma już swoje lata. Przez to jej taniec nie jest już tak dynamiczny jak młodszych tancerek, nie ma też już takiej giętkości. Ale są takie aspekty kataku, w których wiek wcale nie przeszkadza. A wręcz przeciwnie. Mimika tej tancerki jest po prostu rewelacyjna. Tak samo zdolność przekazywania emocji pozostałymi częściami ciała. Na przykład opowieść o dziewczynie czekającej na swojego ukochanego naprawdę mnie wzruszyła. A to już o czymś świadczy.

Również precyzją „tupania” Uma Sharma górowała nad młodszymi tancerkami ze swojego zespołu, nie ustępując im przy tym szybkością akurat w tym elemencie. Ale poza tym w jej występie więcej było opowiadania i pantomimy niż samego tańca. Jeżeli ktoś nastawił się na więcej tego drugiego, to musiał się zaspokoić występami pozostałych tancerek z zespołu. Szkoda, ze były to tylko dwie choreografie.

Bardzo pozytywnie odbieram muzykę, która towarzyszyła tańcowi. Zwłaszcza ciekawy był dialog między tablistą a tancerka, który momentami przeradzał się we współzawodnictwo. I jeszcze z wplecionym w to żartem.

Dzisiaj Uma Sharma występuje w Dąbrowie Górniczej. Jeśli ktoś się jeszcze waha, czy warto się wybrać, to według mnie jak najbardziej warto.

Oglądanie bharatanatiam przez europejczyka bez żadnego przygotowania, to jak czytanie poezji bez znajomości liter. I to nie tylko dlatego, że taki europejczyk nie zrozumie opowiadanej historii ani przesłania, a przecież indyjski taniec klasyczny to bardzo często właśnie opowieść przekazywana przez tancerkę. Ktoś nieprzygotowany nie zauważy też piękna, jaki ten taniec niesie z sobą. Nie będzie wiedział „jak patrzeć”.

Nie da się w krótkim czasie nauczyć znaczenia wszystkich gestów (mudr), które są niezbędne do zrozumienia opowieści snutych przez tancerkę. Można natomiast poznać inne aspekty tego tańca i to już może wystarczyć do czerpania przyjemności z bharatanatiam.

Oto kilka moich rad:

• Obserwuj twarz tancerki. Mimika, podkreślona mocnym makijażem, jest tu bardzo ważna. Tancerka próbuje przekazać nam całe spektrum emocji: radość, zawstydzenie, przerażenie, smutek. A często i bardziej złożone uczucia, jak tu:
  
  Oba zdjęcia autorstwa blackfin2, rozpowszechnianie na licencji CC-by-nc-sa2.0
• Delektuj się harmonią linii. Bharatanatiam to taniec bardzo geometryczny. Ręce i nogi układają się w liniach ustawionych do siebie pod pewnymi ustalonymi kątami. W szczególnym, bardzo częstym przypadku ustawione są równolegle, na przykład tak jak na zdjęciu poniżej
  
  Zdjęcie autorstwa Prema Anandha, linie dorysowane przeze mnie, rozpowszechnianie na licencji CC-by-nc-sa2.0
• Pamiętaj, że w bharatanatiam nic nie jest przypadkowe. Każdy ruch jest wykonany z najwyższą dostępną danej tancerce precyzją. Nawet strój ma znaczenie. Na przykład wachlarzyk zamocowany między udami, który ujawnia się w niektórych, bardzo typowych dla tego tańca pozycjach, jak ta:
  
  Zdjęcie autorstwa Prema Anandha, rozpowszechnianie na licencji CC-by-nc-sa2.0
  Na powyższym zdjęciu widać też bardzo wyraźnie z jaką precyzją tancerka przyjęła tę pozycję. No i ta harmonia linii…
• Oprócz części statycznych i lirycznych, w których można obserwować powyższe aspekty, w bharatanatiam częste są też elementy bardzo dynamiczne. W tych momentach warto obserwować jak szybko i precyzyjnie tancerka wytupuje rytm a przy tym ręce cały czas pozostają w harmonii z nogami.
• Rytm, którego trzyma się tancerka, bywa zupełnie inny niż ten słyszalny w muzyce. Zazwyczaj zdarza się to tylko przez moment. I wcale nie oznacza to, że tancerka się pogubiła. Wręcz przeciwnie. Niesamowite jest to, jak one potrafią tańczyć w innym rytmie niż słyszą, a po tym w odpowiednim momencie połączyć się z muzyką. I to przy muzyce na żywo, gdzie każdego dnia dana grupa muzyków może grać w różnym tempie.
• Spróbuj zobaczyć powiązania pomiędzy różnymi częściami ciała przy ich jednoczesnej niezależności. Ręce współgrają z nogami, wzrok wędruje za ręką itd. A całe ciało tancerki jest jak mandala.

Pisałam to z myślą głównie o bharatanatiam, bo ten taniec znam najlepiej, ale część rad może też być przydatne przy oglądaniu innych klasycznych tańców indyjskich. A teraz życzę miłego oglądania.

I na koniec – z mojego doświadczenia wiem, że im większa jest wiedza na temat tego tańca, tym więcej radości sprawia oglądanie go. Zanim zaczęłam się go uczyć też uważałam, że oglądanie go jest nudne.

Co do fabuły, to dotyczy ona młodej tancerki i choreografki Revy, która chce wprowadzić swoją wizję tańca do Bollywoodu i młodego aktora Abhiego, który w tymże Bollywoodzie próbuje zrobić karierę. Idea Revy sprowadza się głównie do myśli, że teledysk, a więc i taniec, powinien odpowiadać charakterem piosence. Wydawałoby się to oczywiste i w tym tkwi krytyka ogółu filmów bollywoodzkich ze strony tego filmu. W Naach sparodiowana jest też, jakby przy okazji, „nadworna choreografka” Bollywoodu – Farah Khan.

Uwaga! Będzie delikatny SPOILER.
Najbardziej charakterystyczną sceną dotyczącą tego motywu jest ta, w której Reva opowiada choreografię, którą wymyśliła do pewnej piosenki:

Po chwili zaprezentowany jest fragment teledysku do tej samej piosenki ułożony przez Słynną Choreograf, który łudząco przypomina Say Shava Shava z Czasem słońce, czasem deszcz. Kontrast jest ogromny. Zresztą trzeba to zobaczyć.
Koniec SPOILERA.

Moim zdaniem ten film warto zobaczyć chociażby po to, by poznać inne oblicze bollywoodzkiego tańca. Przy czym mimo tej całej nowoczesności nadal widać w ty tańcu indyjskość. No bo gdzie indziej można zobaczyć chociażby tyle machania głową na boki?

Na koniec jeszcze jeden teledysk. Ciekawy, chociaż taniec spadł tu trochę na drugi plan, wyparty przez dziwaczne stroje.